Đừng nên đánh giá những việc trẻ làm trong cách dạy con em

Đừng nên đánh giá những việc trẻ làm trong cách dạy con em

Một trong những nguyên nhân làm mất đi lòng ham muốn của trẻ nằm ở cách đánh giá của cha mẹ với con. Thường người mẹ khi nhìn tranh con vẽ sẽ nói ngay: “Con vẽ đẹp đấy!”, hoặc đôi khi nghe con hát thì chê: “Con hát dở quá!”. Vấn đề ở đây không phải là đánh giá tốt hay không tốt, mà nhiều khi bản thân sự đánh giá là nguyên nhân làm mất đi ham muốn của trẻ, đó là cách dạy con em sai lầm.

Ba mẹ thường khen hay chê khi trẻ làm điều gì đó

Không chỉ trẻ mà bất kỳ ai khi được khen đều thấy vui, nhưng không có ai hơn trẻ trong năng lực nhận ra bằng trực cảm rằng mẹ chỉ là đang nịnh cả. Không biết có phải vì nghĩ kích thích hứng thú của trẻ thì khen hơn là chê không mà không ít bà mẹ con làm cái gì cũng khen. Dường như họ nghĩ rằng, chỉ cần khen là con sẽ tiến bộ, nên thấy con vẽ tranh thì khen con vẽ đẹp, con hát thì khen con hát hay. Nhưng thực ra trẻ em có một trực quan rất nhạy bén, nên sẽ nhận ra ngay lời mẹ nói chỉ là nịnh bợ. Nếu chỉ toàn khen suông, thì trong não trẻ sẽ hình thành đường rãnh xem việc được khen là điều đương nhiên, dẫn đến nguy cơ hình thành nên đứa trẻ không chịu làm gì cả nếu như không có ai khen. Những đứa trẻ không thỏa mãn khi chưa được khen sẽ không thể tiến bộ được.

Ngược lại, nếu khi nào cũng nhìn và đánh giá việc trẻ làm dưới góc độ khắt khe của người lớn, chỉ chê bai bé cũng sẽ làm mất lòng nhiệt tình và tự tin trong bé. Điều tôi muốn nói không phải là: cha mẹ hãy đánh giá kết quả những việc bé làm, khi cần khen thì nên khen, lúc cần chê thì phải chê. Mà tôi băn khoăn rằng, tại sao đối với những việc con làm, các bà mẹ cứ không đánh giá khen chê là không chịu được thế nhỉ? 

Ba mẹ thường khen hay chê khi trẻ làm điều gì đó

Cha mẹ nên bày tỏ sự vui mừng với những việc trẻ làm được thay vì đánh giá

Bởi vì, điều mà trẻ thực sự muốn mẹ nói với mình không phải là những lời đánh giá khen giỏi, chê dở, mà là những câu nói thể hiện sự hạnh phúc vui sướng của mẹ khi con đã làm được việc đó: “Ôi, con làm được rồi này!”. Việc người mẹ vui sướng với những việc con đã làm được bất kể hay dở thế nào là liều thuốc kích thích tốt nhất nâng cao lòng ham muốn của trẻ. Trẻ sẽ chân thành phản ứng ngay với những lời nói vui sướng này của cha mẹ, và chắc chắn cũng sẽ cảm nhận được niềm vui trong những việc mình đã làm đó.

Đúng là lời khen có tác dụng kích thích lòng ham muốn của trẻ, nhưng nếu để lời khen đó thành lời nịnh thì nó sẽ phản tác dụng trong cách dạy con em. Tôi nghĩ rằng việc bản thân người mẹ thật lòng cảm thấy hạnh phúc, thật lòng vui sướng “Tuyệt quá! Con đã làm được rồi!” chính là “đánh giá” chính xác nhất đối với việc đứa trẻ làm rồi.

Cha mẹ nên bày tỏ sự vui mừng với những việc trẻ làm được thay vì đánh giá

Trong việc lôi kéo hứng thú của trẻ, thầy Suzuki cũng tuyệt nhiên không bao giờ đánh giá học trò bằng những câu “Giỏi đấy!”, “Kém quá!”. Thầy chỉ luôn nói một cách vui sướng với những học sinh vừa chơi xong bản nhạc “Em đã rất cố gắng, rất cố gắng”. Khi nghe vậy những đứa trẻ sẽ cảm thấy vô cùng vui sướng, lúc đó thầy tự mình làm mẫu và nói “Em có kéo được theo như thế này không nhỉ?”, và một cách tự nhiên chỉ dẫn cho học sinh tự mình kéo được. Những đứa trẻ đó sẽ dồn tâm huyết vào violon, và tự nhiên điểm chưa tốt được sửa, có thể biểu diễn được chính xác.

Một ngày nọ, có một bà mẹ khi nhìn thầy Suzuki chỉ dẫn cho học trò đã hỏi thầy câu thế này: “Thầy lúc nào cũng nói không được nịnh trẻ con. Vậy sao cháu nó chơi dở như thế mà thầy vẫn khen? Chẳng phải là dù là nói dối đi nữa thì lời khen cũng cần thiết đó sao?”. Thầy Suzuki đã trả lời thế này: “Lời tôi nói tuyệt nhiên không phải là nói dối. Có nhiều trẻ khi bảo biểu diễn, thì khó chịu và không làm, nhưng con chị đã chân thành biểu diễn cho tôi xem. Bởi vậy, tôi thật lòng vui sướng, nên mới nói em đã cố gắng, chứ tôi đâu có khen em chơi hay. Từ trước đến nay, hễ em chơi thì bị chê chơi đàn dở đúng không. Khi được tôi động viên em đã rất cố gắng, em rất ngạc nhiên, phấn khởi và cảm thấy thêm hứng thú hơn nữa với việc chơi violon. Để không làm mất đi hứng thú của trẻ thì trước tiên chúng ta không được làm tổn thương trái tim chúng”.

Cha mẹ nên bày tỏ sự vui mừng với những việc trẻ làm được thay vì đánh giá

Dù đều là khen đi chăng nữa, nhưng khen chính bản thân việc em đã làm và khen kết quả em đã làm là hai vấn đề khác nhau rất lớn. Những người mẹ thường có cách nghĩ cách dạy con em hạn hẹp là thôi cứ khen kết quả bé đã làm là được, nhưng cái mà mẹ cần dành lời khen tặng là bản thân việc bé đã làm. Nếu chỉ khen kết quả đương nhiên trong lời khen sẽ bao hàm cả đánh giá của mẹ nữa, do vậy, một lúc nào đó, đứa trẻ sẽ coi việc được khen là mục đích, luôn bận tâm đến đánh giá của người khác như thế nào. Còn vui sướng với việc con đã làm và thành tâm khen điều đó là việc vô cùng đơn giản mà bất cứ người cha người mẹ nào, đối với bất cứ đứa trẻ nào cũng đều có thể làm được. Tôi nghĩ một trong những vấn đề trong giáo dục ở nhà trường hiện nay đó là vẫn giữ “chủ nghĩa đánh giá” này.


Tags

Chia sẻ với bạn bè

VIẾT BÌNH LUẬN CỦA BẠN:
Hiển thị tất cả kết quả cho ""